Innowacyjna gospodarka na GPW: Kapitał Intelektualny Organizacji

Materiał przygotowany w konsultacji z prof. Dorotą Dobiją Dyrektor Centrum Badań nad Ładem Korporacyjnym Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego

Raportowanie kapitału intelektualnego

Międzynarodowa społeczność finansowa i regulacyjna dostrzega potrzebę zmierzenia się z wyzwaniem „uchwycenia” kapitału intelektualnego w systemach raportowania. Znane metody i narzędzia sprawozdawczości finansowej, opartej na historycznych danych, nie wystarczają już interesariuszom firm, a zwłaszcza inwestorom
do podejmowania decyzji, zaś szeroko opisywane serie światowych skandali finansowych i spektakularnych upadków przedsiębiorstw stają się przesłanką
do poszukiwania bardziej miarodajnych metod raportowania kondycji
i potencjału firm.

Tradycyjna rachunkowość koncentruje się na aktywach materialnych, nie doceniając natomiast aktywów niematerialnych. Wynika to z faktu, iż wartości zasobów niematerialnych nie można często wycenić w sposób bezpośredni (np. stosując historyczny koszt nabycia), a ich wartość uzależniona jest od strategii przyjętej przez przedsiębiorstwo i od otoczenia, w którym działa. Wartość aktywów niematerialnych związana jest z procesami biznesowymi, które przekształcają wartości niewymierne w wartości finansowe. Wartości wykreowane przez aktywa niematerialne nie mają również charakteru liniowego i addytywnego, a same aktywa niematerialne, aby mogły wykreować wartość, muszą być połączone z innymi wartościami niematerialnymi. W konsekwencji bilans, który jest sprawozdaniem
o charakterze liniowym i statycznym, w sposób niedostateczny odzwierciedla wartość zasobów będących w posiadaniu danego przedsiębiorstwa.

Wiadomo już, że raport o kapitale intelektualnym firmy (który staje się coraz bardziej istotnym czynnikiem w gospodarce opartej na wiedzy) daje informacje, pozwalające wyjaśnić rozbieżności pomiędzy raportowaną wartością księgową firm,
a ich wyceną dokonywaną przez rynek. Coraz więcej przedsiębiorstw na świecie podejmuje zatem wysiłek przygotowania raportu o ich kapitale intelektualnym.
Z reguły stanowi on fakultatywne rozszerzenie informacji dla inwestorów.

Metody klasyfikacji pomiaru kapitału intelektualnego wg K. E. Sveiby.

Kategoria	Metody pomiaru KI
Metody Bezpośredniego Pomiaru (Direct Intellectual Capital)	Technology Broke Citation-Weighted Patents Inclusive Valuation Methodology The Value Explorer™ Intellectual Asset Valuation Total Value Creation (TVC™)
Metody Kapitalizacji Rynkowej (Market Capitalization)	Wskaźnik Q Tobina Investor Assigned Market Value Market-to-Book Value
Metody Zwrotu na Aktywach (Return on Assets)	Human Capital Intelligence Nawigator Skandii Value Chain Scoreboard™ IC-Index™ Intangible Asset Monitor Strategiczna Karta Wyników (R.Kaplan, D. Norton) IC-Rating
Metody Kart Punktowych (Scorecard Methods)	Economic Value Added (EVA™) - HumanResources Costing&Accounting - Calculated Intangible Value - Knowledge Capital Earnings - Value Added Intellectual Coefficient (VAIC™)

Metody oparte o kapitalizację rynkową umożliwiają pomiar kapitału intelektualnego w oparciu o różnicę wynikającą pomiędzy wartością księgową przedsiębiorstwa
a jego rzeczywistą wartością.

Metody oparte o zwrot na aktywach (ROA) zwrot na aktywach uzyskiwany jest przez podzielenie średnich zysków przed opodatkowaniem za dany okres przez średnią wartość aktywów materialnych przedsiębiorstwa w tym okresie. Uzyskany wynik jest porównywany ze średnią dla danego sektora, następnie powstała wcześniej różnica mnożona jest przez średnią wartość aktywów materialnych,
by otrzymać wartość przeciętnych rocznych zysków z aktywów niematerialnych. Kwota ta dzielona jest przez średni koszt kapitału firmy lub stopę dyskontową,
by w efekcie oszacować całkowitą wartość kapitału intelektualnego.

Metody bezpośredniego pomiaru kapitału intelektualnego ich celem jest pieniężne oszacowanie wartości składników kapitału intelektualnego.

Metody kart punktowych pozwalają na identyfikację i pomiar poszczególnych elementów wchodzących w skład aktywów niematerialnych przy pomocy wskaźników niematerialnych.

Do góry strony

Giełda Papierów Wartościowych

Innowacyjna Gospodarka na GPW

Raportowanie kapitału intelektualnego

Przydatne linki

Wybrana literatura